Sarmaşık otunu ne öldürür ?

Irem

New member
[ B ][ b ][ color=darkgreen ] Sarmaşık Otunu Ne Öldürür? Kökten Kurutmanın ve Yeniden Çıkmasını Önlemenin Yolları [ /color ][ /b ][ /B ]

Bahçesinde, çimlerin arasında, duvar diplerinde veya sebze yataklarının çevresinde sarmaşık otu ile uğraşanlar bilir: Bir gün temizlediğiniz alanın kısa süre sonra yeniden yeşermesi insanı gerçekten yorabiliyor. Üstelik toprağın üzerine yayılan ince dallar, diğer bitkilerin arasına girerek temizliği daha da zorlaştırıyor. Birçok kişi bu yüzden sirke, tuz, kaynar su veya ot ilacı deniyor; ancak her yöntem aynı sonucu vermiyor.

Öncelikle önemli bir ayrıntıyı netleştirelim: Halk arasında “sarmaşık otu” denilen bitkiler farklı türler olabilir. Çimlerin üzerinde yayılan, yuvarlak ve kenarları girintili yapraklı bitkilerden biri Glechoma hederacea türüdür. İngilizcede “ground ivy” veya “creeping Charlie” olarak bilinir. Buna karşılık duvara tırmanan odunsu sarmaşıklar, tarla sarmaşığı ve diğer sarılıcı yabani otlar farklı özelliklere sahiptir. Dolayısıyla bir bitkiyi kurutmak için işe yarayan yöntem, başka bir bitkide aynı sonucu vermeyebilir.

Bu yazıda sarmaşık otunu fiziksel olarak nasıl temizleyebileceğimizi, hangi etken maddelerin daha etkili olduğunu, doğal yöntemlerin sınırlarını ve tekrar büyümesini önlemek için neler yapılabileceğini bilimsel kaynaklar ve gerçek saha uygulamaları üzerinden ele alalım.

[ B ][ b ][ color=darkgreen ] 1. Sarmaşık Otu Neden Sürekli Yeniden Çıkar? [ /color ][ /b ][ /B ]

Sarmaşık otuyla mücadelede en büyük hata, yalnızca görünen yaprakları ortadan kaldırmanın yeterli olduğunu düşünmektir. Bazı türler toprağın üzerinde yatay ilerleyen gövdeler oluşturur. Gövdenin toprağa temas ettiği boğumlardan köklenebilir ve yeni bitkiler meydana getirebilirler. Bu nedenle yüzeydeki yeşil kısımları koparmak, bitkinin tamamını ortadan kaldırmayabilir.

Penn State Üniversitesi'nin tarımsal yayım birimi, Glechoma hederacea türünün geniş bir yatay gövde ağı oluşturduğunu ve bu ağdan bitkinin yeniden büyüyebildiğini belirtiyor. Aynı kaynak, bitkinin bu özelliği nedeniyle yapraklara uygulanan herbisitlerin kök ve taç dokularına yeterince ulaşamayabileceğini açıklıyor. Penn State Extension+1

Buradaki temel mesele, bitkinin yalnızca üst kısmını öldürmek değil, canlı kalmasını ve yeniden yayılmasını sağlayan bölümleri de kontrol altına almaktır.

Örneğin bahçedeki sarmaşıkları tırmıkla temizlediğinizi düşünün. Gövdelerin bir bölümü kopup toprağın üzerinde veya çimlerin arasında kalıyorsa, birkaç hafta sonra aynı bölgede yeni sürgünler görebilirsiniz. Bu durum, yapılan temizliğin tamamen işe yaramadığı anlamına gelmez; geride kalan canlı parçaların yeniden geliştiğini gösterebilir.

Bu nedenle mücadeleye başlamadan önce üç soruyu cevaplamak gerekir:

- Bitki çimlerin arasında mı, boş toprakta mı, yoksa başka bitkilere sarılmış durumda mı?

- Yatay gövdelerle mi yayılıyor, yoksa toprağın altındaki köklerden mi yeniden büyüyor?

- Amacımız yalnızca yayılmasını yavaşlatmak mı, yoksa bulunduğu alanı tamamen temizlemek mi?

Bu sorulara verilen yanıtlar, hem harcanacak emeği hem de kullanılacak yöntemi belirler.

[ B ][ b ][ color=darkgreen ] 2. Sarmaşık Otunu En Etkili Ne Öldürür? [ /color ][ /b ][ /B ]

Tek bir yöntem bütün sarmaşık türleri ve bütün bahçe koşulları için en iyi seçenek değildir. Bununla birlikte, doğru bitki türü belirlendikten sonra kullanılabilecek yöntemleri karşılaştırmak mümkündür.

Yöntem Uygun olduğu durum Önemli sınırlama

Elle sökme ve kökleri çıkarma Küçük alanlar, yeni başlayan yayılma Canlı gövde parçaları kalırsa yeniden büyüyebilir

Seçici yabani ot ilacı Çim içindeki geniş yapraklı yabani otlar Çim türüne ve ürün etiketine uygun olmalıdır

Sistemik, seçici olmayan herbisit Boş toprak veya hedef bitkinin diğer bitkilerden ayrılabildiği alanlar Temas ettiği istenen bitkileri de öldürebilir

Malç ve alanın düzenlenmesi Bahçe yatakları ve yeni çıkışların önlenmesi Mevcut köklü bitkiyi tek başına her zaman ortadan kaldırmaz

Tekrarlanan mekanik temizlik Kimyasal kullanmak istemeyenler Düzenli takip ve sabır gerektirir

Tablodaki yöntemler, bitkinin türü ve bulunduğu alan dikkate alınarak değerlendirilmelidir. Özellikle çimlerin arasındaki sarmaşık ile meyve ağaçlarına tırmanan odunsu bir sarmaşığı aynı yöntemle kontrol etmeye çalışmak doğru değildir.

[ B ][ b ][ color=darkgreen ] 3. Çimlerin Arasındaki Sarmaşık İçin Hangi Ot İlacı Etkilidir? [ /color ][ /b ][ /B ]

Eğer sorun çimlerin üzerinde yayılan, geniş yapraklı ve yatay gövdeli Glechoma hederacea ise, bilimsel kaynaklarda öne çıkan etken maddelerden biri triklopirdir (triclopyr). Fluroksipir (fluroxypyr) içeren ürünler ve bazı uygun etken madde kombinasyonları da bu türün kontrolünde kullanılabilmektedir.

Minnesota Üniversitesi Extension, bu bitkinin çimlerde triklopir içeren herbisitlerle kontrol edilebildiğini, ancak yeniden yerleşmenin hızlı olabileceğini belirtiyor. Aynı kaynak, 2,4-D etken maddesinin tek başına bu tür üzerindeki etkisinin sınırlı kalabileceğine dikkat çekiyor. UMN Extension+1

Penn State Üniversitesi'nin değerlendirmesi de triklopir ve fluroksipir içeren uygulamaların etkili seçenekler arasında bulunduğunu bildiriyor. Sonbaharda yapılan uygulamaların, bitkinin besin maddelerini depolamak üzere aşağıya taşıdığı döneme denk gelmesi nedeniyle daha başarılı olabileceği açıklanıyor. Bazı yoğun istilalarda birden fazla uygulama ve birkaç yıllık takip gerekebiliyor. Penn State Extension+1

Peki bu bilgiler pratikte ne anlama geliyor?

Diyelim ki 50 metrekarelik bir çim alanın önemli bir bölümünü sarmaşık otu kapladı. Sadece yaprakları yolmak kısa vadede görüntüyü düzeltebilir. Ancak gövdeler çimin içine yerleşmişse, herbisit uygulamasında dahi bütün bitkilerin ilk seferde yok olacağı garanti değildir. Bu durumda doğru yaklaşım, çim türüne uygun bir ürün seçmek, etikette belirtilen zamanda uygulamak ve sonrasında canlı kalan bölgeleri gözlemlemektir.

Burada dikkat edilmesi gereken önemli bir ayrıntı var: Yukarıdaki kaynaklarda geçen ürünler ve etken maddeler, ABD'deki çim bakım koşullarına ilişkin önerilerdir. Türkiye'de aynı etken maddeyi içeren her ürünün ev bahçelerinde veya bütün çim türlerinde kullanımına izin verildiği anlamına gelmez. Türkiye'de kullanılacak bitki koruma ürününün ruhsatı, hedef yabancı ot için kullanım izni ve etiketi ayrıca kontrol edilmelidir. Tarım ve Orman Bakanlığının Bitki Koruma Ürünleri Veri Tabanı bu kontrol için başvurulabilecek resmî kaynaktır. bku.tarimorman.gov.tr+1

[ B ][ b ][ color=darkgreen ] 4. Çim Olmayan Alanlarda Glifosat Kullanılır mı? [ /color ][ /b ][ /B ]

Çim bulunmayan boş bir toprak parçasında veya diğer bitkilerden ayrılabilen sarmaşıklarda farklı bir yaklaşım gerekebilir. Glifosat, sistemik ve seçici olmayan bir herbisittir. Yani bitkinin yeşil kısımlarından alınarak bünyesinde taşınabilir; fakat temas ettiği diğer hassas yeşil bitkilere de zarar verebilir.